Ripoti mpya ya IBIA (Shirika la Uadilifu wa Kubashiri Kimataifa) imefichua ongezeko la asilimia 11 katika jumla ya alama zenye tuhuma za kubashiria katika robo ya kwanza ya 2025 ikilinganishwa na kipindi sawa cha mwaka 2024. Takwimu hizi zinaonyesha changamoto zinazoendelea katika kudumisha uadilifu kwenye masoko ya michezo kimataifa.
Matokeo Muhimu katika Ripoti ya Q1 2025
Mtiririko wa Jumla wa Alama
Kwa jumla, alama 63 za kubashiri tuhuma ziliripotiwa katika Q1 2025, ongezeko kutoka alama 57 za Q1 2024. Hata hivyo, ni punguzo la asilimia 3 ikilinganishwa na alama 65 za Q4 2024. Takwimu hizi zinaonyesha haja ya kuendelea na ufuatiliaji wa karibu wa mienendo ya kubashiria yenye tuhuma.
IBIA, shirika kubwa zaidi duniani linalosimamia uadilifu wa kubashiri katika sekta zilizoidhinishwa, linafuatilia zaidi ya dola bilioni 300 za mapato ya kubashiri kila mwaka.
Mgawanyo kwa Michezo
Michezo ya mpira wa miguu na tenisi iliendelea kutawala kwa asilimia 64 ya alama zote zenye tuhuma. Kwa jumla, michezo hiyo miwili ilihusiana na alama 40 kati ya alama 63 zilizoripotiwa katika Q1 2025, ikiwa ni ongezeko la asilimia 14 ikilinganishwa na robo iliyotangulia.
- Mpira wa meza: Punguzo kubwa la asilimia 53, kutoka alama 21 katika Q4 2024 hadi 9 katika Q1 2025.
- Esports: Uboreshaji ulionekana, huku alama nne pekee zikiripotiwa, baada ya changamoto kubwa mwaka wa 2024.
- Mbio za farasi: Zilibaki na asilimia ndogo ya shughuli zenye tuhuma.
Mgawanyo wa Kanda
Kanda ya Amerika Kaskazini iliibuka kama eneo lenye mkusanyiko mkubwa wa tuhuma, likihusisha asilimia 27 ya alama zote katika Q1 2025. Kati ya hizo, alama sita zilihusiana moja kwa moja na mchezo wa mpira wa kikapu wa Marekani.
Bara la Amerika Kaskazini na Ulaya kwa pamoja zilihusiana na asilimia 51 ya alama zote. Hii ni punguzo la asilimia 29 ikilinganishwa na alama 45 zilizoripotiwa katika Q4 2024 kutoka kanda hizo mbili.
Hatua na Mikakati ya IBIA
IBIA imeongeza juhudi za tahadhari haswa kwenye mchezo wa mpira wa meza, ambao hapo awali ulionyesha hali za wasiwasi. Khalid Ali, Afisa Mkuu Mtendaji wa IBIA, alisema, “Tumefanikisha ubia kadhaa mpya wa uadilifu na kuweka taratibu mpya za kusimamia mienendo mibaya ya kubashiri.”
Hadi sasa, IBIA inashirikiana na zaidi ya kampuni 80 kupitia chapa zaidi ya 140 za kubashiri duniani kote. Shughuli zake zinahusu asilimia 50 ya shughuli zote za kubashiri zilizodhibitiwa mtandaoni na asilimia 30 ya shughuli zote zinazodhibitiwa kupitia njia za rejareja na mtandaoni.
Hitimisho
Ripoti ya IBIA ya Q1 2025 inatoa mwangaza kuhusu changamoto zinazozingatiwa katika kudumisha uadilifu wa kubashiri. Huku mpira wa miguu na tenisi zikiendelea kuwa michezo ya wasiwasi mkubwa, maendeleo kadhaa chanya kama vile kupungua kwa alama za mpira wa meza na uthabiti wa ufuatiliaji wa esports vinaonyesha hatua za mafanikio. IBIA inaendelea kuimarisha ubia wake na taratibu za kudhibiti mienendo ya rushwa katika sekta ya kubashiri iliyorasimishwa.
