Kupitishwa kwa kodi mpya ya matumizi (VAT) kwa huduma za kidijitali nchini Peru kumeibua wasiwasi mkubwa miongoni mwa wataalamu wa sheria na ushuru. Wataalamu wanaonya kuwa hatua hii inaweza kudhoofisha soko la watoa huduma wa leseni, kupunguza ushindani wa bei, na kuwasukuma watumiaji kwa watoa huduma wa nje ya nchi.
Muktadha wa Sheria: Kodi ya VAT na Withholding
Sheria ya Kifungu Na. 1623 nchini Peru inalenga kupanua wigo wa ushuru hadi kwa huduma za kidijitali kutoka kwa watoa huduma wasio wakaazi kuanzia tarehe 1 Oktoba 2024. Kodi hii ya VAT ya kiwango cha asilimia 18 inalenga kuingiza majukwaa ya kidijitali kwenye mfumo wa kodi wa kitaifa, sambamba na mwelekeo wa kimataifa.
Kando na VAT, mapato kutoka huduma za kidijitali yatazingatiwa kama mapato kutoka chanzo cha Peru na kutozwa asilimia 30 ya withholding tax, isipokuwa inapopunguzwa na mkataba wa ushuru, bila kujali chanzo chake. Sheria mpya inaweka wajibu wa usajili kwa watoa huduma, wakihitajika kulipia VAT na kuwasilisha taarifa kila mwezi.
Huduma Zinazolengwa na Sheria Mpya
- Kuonesha video mtandaoni (streaming)
- Michezo ya mtandaoni
- Usambazaji wa programu za kompyuta
- Huduma za ushauri wa mtandao
- Huduma nyinginezo za teknolojia zinazoendesha kiotomatiki
Madhara kwa Soko la Watoa Huduma wa Leseni
Mabadiliko haya ya kikodi huja na madhara makubwa kwa watoa huduma wa leseni nchini Peru. Hii ni pamoja na:
Mizigo ya Kifedha kwa Waendeshaji wa Leseni
- Mzigo Mbili wa Kodi: Waendeshaji wa leseni watakabiliwa na VAT ya asilimia 18 pamoja na asilimia 30 ya withholding tax, ikisababisha mzigo wa kodi wa karibu asilimia 50.
- Kuongezeka kwa Makandarasi ya Taarifa: Waendeshaji watalazimika kusasisha mifumo yao ya taarifa na kufuata taratibu mpya za usajili na taarifa.
- Kupungua kwa Faida: Kodi ya juu inaweza kubana margin za faida, hivyo kuzuia ushindani na kuvutia waendeshaji wapya kuingia sokoni.
Hatari kwa Soko Halali
- Kushindwa Kushindana Kwenye Bei: Waendeshaji wa leseni wanaweza kulazimika kuongeza bei zao ili kufidia mzigo wa kodi, na hivyo kupoteza watumiaji kwa watoa huduma wa nje ya nchi ambao hawatozwi kodi hii.
- Uhamiaji Hadi Majukwaa Yasiyo na Leseni: Historia kutoka nchi nyingine inaonyesha kuwa kodi kupita kiasi huwapeleka watumiaji kwa soko la giza, kupungua kwa mapato ya serikali.
- Kutoeleweka kwa Kanuni: Mabadiliko ya mara kwa mara ya sheria kuhusu huduma za kidijitali husababisha shaka kwa waendeshaji kuhusu mipango yao ya kibiashara.
Maoni ya Wataalamu na Utabiri wa Kiuchumi
Wataalamu wa sheria na masuala ya kodi wameeleza kuwa mfumo mpya wa kodi ni hatari kwa soko la watoa huduma wa leseni. Wanafafanua kuwa hii inaweza kusababisha “kupunguza soko” na kusababisha kupungua kwa mapato ya serikali. Ingawa utekelezaji wa VAT umeahirishwa hadi mwaka 2025, hatua hiyo haichukuliwi kama suluhisho la kudumu.
Anayalysts wa kiuchumi wanatabiri kuwa ingawa mfumuko wa bei ni imara na sarafu inaweza kuimarika, hakuwezi kuondoa changamoto za kifedha zinazokikumba sekta ya kidijitali nchini Peru.
Hitimisho
Mfumo wa kodi unaopendekezwa na Peru kwa huduma za kidijitali unaleta changamoto kubwa kwa waendeshaji wa leseni, huku ukihatarisha mapato ya serikali na kuhamasisha matumizi ya majukwaa yasiyo na leseni. Utathmini wa kina wa matokeo ya kiuchumi na marekebisho ya sera vinahitajika ili kusaidia sekta hiyo kuendelea kuwa endelevu.
